Kielegats Taole Instituut – Poaters Terrepetijn en Sjaggerijn

In Meemôôriejam KTI, ut Kielegats Taole Instituut: dun Paoters Terrepetijn en Sjaggerijn

‘Ier kende vinde wa vinde over dun wijlen Bredaose Les van dun Paoters Terrepetijn en Sjaggerijn.


Bredaos Leesplangeske

wier tot 2016 nog gebrukt as plees-mets in wijle dun Kloostertaverne (kond’ok lekker êête meej dun karreneval)


-K staoj nog in duploow, âânders ging ‘k lieneejaol rektaol naor’uis.
Of: IJ’ad zun geejnietaoliejen’in ‘aore trouwring laote graovere.

-Moesse zullie in ut pliesiekot, omdasse waore wisse batse meej die brakke van de Gasjes? Neeje, z’adde knok g’ad meej die gaste van de Gââmpel.

-De pliesie ‘eejt op ut Ginnekemartje unnen naoktlôper in zun kraog gegrepe g’ad.

-Ut Bredaos Mannekoor ‘eejd’un binnefietkussert gegeve g’ad vor dôve kinderkes in Tâânseniejao.

-As de mènsen’erreges aon beginne, bevobbelt aon un’uisdier, motte z’ut ok afmaoke!

-Gisteremorregen’ist’er un tweej pussôôns Sjesnao neergestort op un begraofplaots bij Merelsedrêêf. De Belgiese reddingswerrekers’ebbe tot nouw toe 635 lichaome kenne berrege.

-Bij’ut naor bed gaon leej dun’Arrie zun valse tâânders, zun steunzôle, zun glaozig’ôôg, zun g’oor’apperaot, zunnen’outere pôôt, zunnem bril meej sjempotglaoze en zun kuttaklèènze op ut nachkasje. ‘Ge kun vetaon beter zelluf op ut nachkasje gaon legge’, zeej zullie Mien.

-Isser un âânder woord voor sienoowniem? Bende benùkt!


‘Oe zedde da?

Gewoon NederlandsNoord-Brabant'sBredaos
Zou u aub nog eens willen herhalen wat u zojuist gezegd hebt?Wa?Wazeedegij?
Pardon. Ik heb het niet goed verstaan. Wilt u dat herhalen?Welluk?Zeggut Nogges?
U zegt wel veel, maar er is niet veel de moeite waard.Wènne KwèèkWa'nne flauwe kul
Zou ik van u een verklaring kunnen krijgen over de achtergronden?Wörrum?Oezitta?
Zou u dat niet meer willen herhalen?Bakkes!Auw'doewe mond mar
Hier is sprake van een zekere mate van breedsprakigheidWa'n gezanikWa'dun gezever
U moet ons niet voor de voeten lopenGö's ötteweegGages uit de weeg
Ik moet wat u daar zegt als volstrekte onzin bestempelenWè'nne kletsWan'geouwoer
We zullen hem eens laten weten dat we niet tevreden zijnNaait'er opWe zumme'm es opnaaien
Daar zult u op generlei wijze achter kunnen komenWitte tonnieDa komde nie aan de weet
Waarom hebt u toch altijd zoveel bezwaren?Wè'n pruttelkontWa bende toch unne zever
Wij zijn zeer ontstemd over deze gang van zaken't is schaandMe zijn goed kaot
Deze gang van zaken blijft niet zonder consequentiesGe zult 't begaoienNou edded begaait
Ik zou als ik u was niet meer op deze zaak terugkomenHouw ouwe meulen!Auw'doewe mond mar
Ik wil aandringen op een spoedige afhandeling van deze zaakAffeseert is wa!Schiet is un end op!
Bent u daar toevalligerwijze van op de hoogte ?Witte gei't?Witte gij da?
Is er iemand die mij meer kan vertellen over deze persoon?Kent iemens dieje mens?Kende gij de dieje?
Op zo'n groot bedrag kan zo'n kleine bijdrage geen erg groot verschil makenDè beschiet 'r nie aonWa mak tannouw uit?
Ik hoop dat u zich tot het uiterste zult inspannenPeert 'r tegenaonGe naait'r mar es flink op
Volgens mij is hij geen deskundige hierinHij hèt 'r gin weet afIJ eet'r ginne weet van
Dat is geheel in overeenstemming met mijn wensenKrèk wa'k wouDa's sjuust wa'k wou
Zijn voorstel heeft bij nader inzien niets om het lijf't is zeik op unne riekut stelt gin hol voor

En verder zeggen we in Breda voor:

Wij willen u graag even laten weten dat we aangekomen zijn.Volluk!
We zullen hem eens corrigeren.Me zumme_um ut jak es uitwasse
Zij zijn verliefd.t is krul-aon
Hij leeft boven zijn stand.IJ kan van zen_iele nie kakke
De boel opruimenKlaranzie maken
Geluk hebben (bv met kaarten)Onzelieveneer is mee zun slore
Iemand met een criminele inslagDur lopt unne kwaaien draad deur
Hij is snel aangebrandHij is erg kort in de kar
Nu zullen we het krijgen....Nou gao't schôônder
Wat is het hier een janboelWattis'ut toch un_uisouwe
Denk je dat jouw hond mij zal bijten als ik hem aai?Bettie akkumaai?
Nou het beste en tot ziens maar weer.Houdoe ('eej)!

Hinteliegènsietest

Vor te kijken’of g’ut witteschappeluk nivoow van deez’Bredaose Les nog wel ken volge. Ellek goej hâântwoord gifd’êên punt. Op ut’end van de test kende zelluf uitrekene ‘oew’ôôg oew’iekuuw’s.

1. Wat’oord’in deez’rijke nie t’uis?
kenoarie – vertielslâângeske – pappagaoj – kakketoe – kaauw

2. Wad’oord’in deez’ rijke nie t’uis?
‘ôôgen’oed – hijsmuts – surrufplâânk – mijter – kelotje

3. Wat’oord’in deez’ rijke nie t’uis?
zjeejniejoal – zjeejnietaolieje – zjeejniesoldoat – brâândladder

4. Wad’oord’in deez’ rijke nie t’uis?
mellukboer – groentemboer – klaovereboer – kolemboer

5. Wad’oord’in deez’ rijke nie t’uis?
aovutete – hochtendkrâânt – hochtendjas – hochtendplas

6. Dun Tiest zit in un kefeejke en’eet mar zeuve gulden’in zunne zak. Un pilske kos tweej gulde! ‘Oeveul rondjes gift dun Tiest?

7. ‘Oônzen ‘Erreman kopt altij vor tien gulde beziene vor zunne Sjeeveroowlet. Per 1 maort wor de beziene tien pesent duurder. ‘Oeveul gaod’Oônzen’erreman vetaon meej tenke betaole?

8. ‘Oeveul gaoturs’eet’un stopketakt dènkte?

9. ‘Oeveul meejgabijt ‘eed’unne lôpsen’ond?

10. ‘Oeveul ‘Teejs’ zitte dur in Benâânza?

11. ‘Oeveul wêêgd’un vliegmesjien meej tien ton kenoaries?

12. ‘Oever ken unnen’ond ut Masbos inrenne?

13. Dur is brâând in ut Ginneke en dur waojd’un zuidewind. Ik wôôn zelluf in Traaje en ‘kruuk rôôk! Woar kom da vedaon dènkte?

14. ‘Oe komme tweej rôôdbosjes aon dezellufde kleur?

15. Oônze Sjonnie mot unnen busselm meej’out van duuzend kilow hom’ôôg’ijsen’aon un ketrolleke. Sjonnie weeg zelluf zowad’onderd kiloow. ‘Oe dikkels mot Sjonnie trekke?


Hâântwoorde van de Hinteliegènsietest

1. Kenaorie
Un kenoarie is gêêl en die kende ââfbrâânde, en de rest nie!

2. Hijsmuts
Diej’edde nie op bij ut surreve…

3. Zjeenietaolieje
Die ken de tenmînste in oewe ring loate grevere!

4. Koleboer
Das dun’êênigste die nie ken koarte….!

5. Hochtendplas
Daovor mott’altij s’nachs oew’nest uit.

6. Ginêên
Dun Tiest is g’êêlont’ouwer

7. Dawittemenie!
Oônzen’Erreman is zunne pinkoowde vegete!

8. Vier
Ge mot de schroefgaoters ok meejtelle!

9. Ginnenêêne
Oônze lôpsen’ond ‘eet gin tâânders mir in zun bakkes!

10. Minstens 48
Ge mottut blère: Tatteretatteretatteretattaretatte…………! Vedders ââgtetervenaf ‘oe vaok of g’ut zingt.

11. Dawittemenoknie!
As de kenoaries vliege weeg’ut vliegmesjien veul weiniger asda ze nie vliege….!

12. Tottaon ut midde…
Daonoa rent’ie dur wir uit!

13. Ut Suikerfebriek
Woar g’ok ben …., die ruukt’altij!

14. Da wit niemâând
T’âângtervenaf ‘oe lang daz’ange….

15. Tien keer….
Detuurluk! Dabegrèptochiedereêên


Puntetelling

1-5 punte:
Ge bend’un schâând vor ut KTL (Kielegats Taole Instetuut). Ge ken beter nie mir noar de Breaose Les komme, wâânt alle moejten’is aon jouw nie besteed! Ge wor aongeraoje bijlesse te neme bij de Paoters. Bijlesbijdraoge is’afâânkeluk van geslecht en uiturluk.

5-10 punte:
Ge ben zekers unnen ‘interessâânte leerling vor ôôns, wâânt ge mot nog verrekkes veul lere!

10-15 punte:
Ge mag blijve! Perschient kende de Paoters zellufs’ellepen’as PeejIejOow? (Paoter-in-opleiding)

meer as 15:
Ge ben zjeejniejaol of ‘arstikke bezope! Eên ding is zeker: Telle kende van gin kâânte!


Quoted from: De Paoters Terrepetijn OW en Sjaggerijn OH, Tweej Kul..;, Awir un Bredaos Lesboekske, Deel 2 van de Kurzus Bredaos, Breda, 1996, Kielegats Taole Instetuut, ISBN 90-9009260-9, 104 pp. ., p. 62 & 90


 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.